۴ عامل در بروز آکنه دخالت دارند

آکنه در ۹۰-۸۰ درصد نوجوانان و جوانان به درجه هایی بروز می‌کند و گاهی به‌حدی خفیف است که خود فرد متوجه ابتلایش نیست. برعکس در برخی افراد شدت آن بالاست. آکنه راه پیشگیری واقعی ندارد زیرا حداقل چهار عامل شناخته‌شده در بروز آکنه دخالت دارند.

میزان ترشح سبوم از غدد مترشحه چربی، هورمون‌های مردانه، باکتری پی‌آکنه که به صورت طبیعی در سطح پوست وجود دارد و اختلال در مجرای مو (مجرای مو مدام در حال شاخی شدن است و اختلالی باعث بسته شدن مجرا و ایجاد التهاب و آکنه می‌شود.)  باعث بروز اکنه می شود.

شستشوی روزانه با صابون مناسب می‌تواند تا حدی باعث کاهش باکتری پی‌آکنه شود و تا حدی از بروز آکنه پیشگیری ‌کند اما از سه عامل دیگر نمی‌توان پیشگیری کرد.

اگر به آکنه مبتلا شدیم اگر جوش‌ها سطحی و آکنه خفیف باشد و فرد جوش‌ها را دستکاری نکند، جای آنها باقی نمی‌ماند اما اگر آکنه شدید باشد حتی اگر فرد دستکاری‌اش نکند، جایش باقی می‌ماند. آکنه کیستی به هر حال جوشگاه به جا می‌گذارد پس لازم است فردی که به آکنه شدید مبتلا می‌شود به سرعت برای درمان آن اقدام کند.

در گذشته، درمان قطعی برای آکنه وجود نداشت و فقط می‌شد آکنه را کنترل کرد به همین علت برخی ضایعهها، جوشگاه به جا می‌گذاشتند اما امروزه درمان قطعی و مهار آکنه امکان‌پذیر است.

پس لازم است به موقع به متخصص مراجعه کنیم تا با مصرف دارو، آکنه مهار شود. به عبارتی بهترین اقدام برای رفع آکنه درمان به موقع آن است تا جوشگاهی به جا نماند.

برخی افراد فکر می‌کنند باید مایع داخل آکنه رسیده را خالی کرد تا جای آن باقی نماند اما این باور درست نیست و این موضوع به عمق ضایعه بستگی دارد مثلا اگر عمق بیش از حد باشد و غدد سباسه و مجاری مو درگیر شده باشد، فشردن آن فایده‌ای ندارد و حتی می‌تواند باعث بروز جوشگاه شود. توصیه کلی متخصصان پوست این است که آکنه را دستکاری نکنید. حتی اگر قرار است آکنه تخلیه شود، بهتر است این کار را متخصص با ابزارهای خاص انجام دهد تا صدمه کمتری به وجود آید.

پس قبل از اینکه جوشگاه‌ها عمیق شوند و به درمان‌های تهاجمی نیاز پیدا کنید، توصیه‌های زیر را به کار گیرید:

• از شستشوی مکرر صورت با صابون بپرهیزید و هرگز صابون جامد را روی پوست آکنه‌دار نمالید و حتما از ژل مخصوص شستشو استفاده کنید.

• تا آنجا که می‌توانید، کمتر آرایش کنید. متاسفانه میزان مصرف بالای مواد آرایشی در خانم‌های جوان عامل ایجاد و تشدید آکنه است. وقتی جوش‌های زیرپوستی را با مواد آرایشی می‌پوشانید، آنها را به جوش‌های التهابی و آکنه شدید تبدیل می‌کنید.

• نباید برای پوشاندن جای آکنه پوست خود را برنزه کنید چون این کار عوارض جدی‌ای دارد.

• هرگز خودسرانه کورتون‌های موضعی مانند بتامتازون استفاده نکنید چون پوستتان نازک می‌شود و به‌تدریج جوش می‌زند.

• با اینکه راکوتان یا ایزوترتینویین هم مانند هر دارویی عارضه دارد اما اگر پزشک آن را تجویز کرده، آن را کامل مصرف کنید. این دارو هرگز باعث نازایی نمی‌شود و فقط آکنه‌ها را درمان می‌کند و احتمال عود را، البته به شرطی که درست مصرف شود، کم می‌کند.

• مصرف ضدآفتاب بدون چربی، هر ۳ ساعت یکبار فراموش نشود.

• پیلینگ اسیدمیوه می‌تواند آکنه‌های خفیف را با اثر فوق‌العاده کنترل کند. کومدون‌ها یا جوش‌های زیرپوستی با این روش قبل از اینکه به آکنه‌های ملتهب تبدیل شوند، درمان می‌شوند.• به رژیم غذایی خود توجه کنید. بعضی افراد با مصرف آجیل و خرما دچار آکنه می‌شوند و برخی دیگر نه. با اینکه قانونی در این باره وجود ندارد، اما باید از مصرف غذاهایی که آکنه شما را تشدید می‌کند بپرهیزید و از میوه‌ها و سبزی‌های تازه بیشتر استفاده کنید.

دکتر مریم یوسفی

عضو هیات علمی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی

 

نظر دهید

بیشترین نظرات دریافتی